Gids voor gezonde kaarsen: vergelijking van wassoorten, toxiciteit en gezondheid
De verborgen impact van kaarsen op de luchtkwaliteit binnenshuis.
We steken kaarsen aan om sfeer te creëren, onze geest te kalmeren of ons huis te parfumeren. Toch kan dit ogenschijnlijk onschuldige gebaar onzichtbare gevolgen hebben voor onze luchtwegen. Talrijke studies tonen aan dat de lucht binnenshuis soms meer vervuild is dan de buitenlucht, en industriële kaarsen zijn daar vaak de boosdoener van.
Het probleem zit hem zelden in de vlam zelf, maar in de brandstof die deze verbruikt. Wanneer je een goedkope kaars in de supermarkt koopt, koop je vaak een direct product uit de aardolie-industrie. Inzicht in de chemische samenstelling van je kaars is de eerste stap naar een zuivere leefomgeving, zodat je toch kunt blijven genieten van je ontspannende rituelen.
Dit technische artikel analyseert de verschillende soorten wassen die op de markt verkrijgbaar zijn, hun toxicologisch profiel en hun ecologische impact, om u te helpen een weloverwogen keuze te maken voor uw gezondheid en die van uw dierbaren.
Wasanalyse: Paraffine, soja en bijenwas
De kaarsenmarkt is hoofdzakelijk verdeeld in drie soorten was. Elk type was heeft zeer verschillende thermische en chemische eigenschappen.
Paraffine: de industriestandaard
Paraffine is de meest gebruikte was ter wereld omdat de productie ervan extreem goedkoop is. Het is een bijproduct van de raffinage van ruwe olie. Voordat deze grijsachtige substantie in uw woonkamer terechtkomt, wordt deze chemisch gebleekt met industriële oplosmiddelen.
Technisch gezien houdt paraffine geuren zeer goed vast en is het gemakkelijk te kleuren, wat het wijdverbreide gebruik ervan verklaart. De verbranding ervan brengt echter zorgwekkende vluchtige organische stoffen (VOC's) met zich mee. Studies hebben aangetoond dat bij de verbranding van paraffine tolueen en benzeen vrijkomen, twee stoffen die door gezondheidsorganisaties als waarschijnlijk of bewezen kankerverwekkend worden beschouwd. Bovendien produceert paraffine een zwart, koolstofhoudend roet dat muren kan bevuilen en de luchtwegen kan irriteren.
Sojawax: het moderne plantaardige alternatief
Sojawas wordt verkregen door sojaolie te hydrogeneren. Het is een 100% plantaardige, hernieuwbare en biologisch afbreekbare grondstof. In tegenstelling tot paraffine bevat het geen petrochemische stoffen.
Het smeltpunt ligt lager, waardoor het langzamer en op een lagere temperatuur brandt. Voor de consument betekent dit dat een kaars 30% tot 40% langer meegaat dan een paraffinekaars van dezelfde grootte. Vanuit gezondheidsperspectief wordt sojawax beschouwd als een schoon brandend materiaal: het stoot geen giftige roetdeeltjes of benzeen uit. Het is de voorkeurkeuze voor kaarsenmakers die zich zorgen maken over het milieu en de gezondheid, zoals wij bij Oali.
Bijenwas: de natuurlijke traditie
Bijenwas is de oudste wassoort die door de mens wordt gebruikt. Het is een dierlijk product dat door bijen wordt afgescheiden om hun honingraten te bouwen. Het is volledig natuurlijk en geeft bij verbranding een karakteristieke honinggeur af.
Het is een uitstekende optie voor de gezondheid, omdat het bekend staat om de negatieve ionen die het uitstoot en zo de lucht zuivert. Het gebruik ervan is echter beperkter voor geurkaarsen, omdat de natuurlijke geur kan interfereren met toegevoegde geurstoffen. Bovendien is het, omdat het niet veganistisch is, niet geschikt voor alle consumenten. De kosten zijn ook aanzienlijk hoger dan die van plantaardige wassen.
Onzichtbare gevaren: lonten en geurstoffen
Niet alleen de was is belangrijk. Een zogenaamde natuurlijke kaars kan giftig worden als de andere bestanddelen niet aan strenge normen voldoen.
De giftigheid van synthetische parfums
Een sojawaskaars die goedkope geurstoffen gebruikt, verliest al zijn gezondheidsvoordelen. Veel industriële geurstoffen bevatten ftalaten. Deze chemicaliën worden gebruikt om de geur te fixeren en langer te laten aanhouden, maar ze staan bekend als hormoonverstoorders en kunnen mogelijk het hormonale systeem en de vruchtbaarheid beïnvloeden.
Het is essentieel om kaarsen te kiezen met geurstoffen waarvan gegarandeerd is dat ze vrij zijn van CMR-stoffen (kankerverwekkende, mutagene en reproductietoxische stoffen) en ftalaten. Dit is vaak het geval bij geurstoffen die in Grasse, Frankrijk, worden ontwikkeld en die voldoen aan de Europese REACH-verordening, een van de strengste ter wereld.
De keuze van de lont
Vroeger bevatten sommige lonten een loden kern om ze steviger te maken. Hoewel deze praktijk in veel landen nu verboden is, kunnen importen van buiten de EU dit risico nog steeds met zich meebrengen. Lood dat vrijkomt bij verbranding is een ernstig neurotoxine.
Gezonde alternatieven zijn lonten van puur katoen (vaak gevlochten met papierdraad voor extra stevigheid) of houten lonten. Houten lonten hebben als bijkomend voordeel een zacht knisperend geluid, dat doet denken aan een houtvuur, en vereisen geen chemische behandeling om goed te branden.
Waarom sojawax het beste compromis is
Na analyse van de gegevens blijkt sojawax de meest praktische keuze voor dagelijks gebruik. Het combineert de veiligheid van bijenwas met een geurneutraliteit waardoor je optimaal kunt genieten van complexe geuren zoals oranjebloesem of amber.
Naast het onberispelijke toxicologische profiel heeft sojawax een praktisch voordeel: het is zeer gemakkelijk schoon te maken. Als er wax op een tafel of stof terechtkomt, volstaat een eenvoudige wasbeurt met warm zeepsop, terwijl paraffine vaak oplosmiddelen of intensief schrapen vereist.
Voor gezinnen met jonge kinderen, zwangere vrouwen of mensen met astma geldt het voorzorgsbeginsel: het elimineren van bronnen van luchtverontreiniging binnenshuis. Het vervangen van paraffinekaarsen door kaarsen op plantaardige basis is een eenvoudige stap die de dagelijkse blootstelling aan vluchtige organische stoffen (VOC's) vermindert.
De Oali-aanpak: transparantie en de Belgische maakindustrie.
Bij Oali hebben we een radicale keuze gemaakt voor transparantie. Onze kaarsen worden met de hand gegoten in onze werkplaats in Namen, uitsluitend met niet-genetisch gemodificeerde Europese sojawas. We weigeren paraffine of chemische toevoegingen te gebruiken die bedoeld zijn om het uiterlijk te verbeteren ten koste van de gezondheid.
Onze geuren zijn afkomstig uit Grasse en zijn gecertificeerd ftalaatvrij en CMR-vrij. Deze strenge aanpak stelt ons in staat veilige producten aan te bieden die u met een gerust hart in uw woonkamer kunt gebruiken. Bovendien past onze aanpak in een circulair economisch model dankzij onze amberkleurige glazen verpakkingen, die ontworpen zijn om hergebruikt of bijgevuld te worden, waardoor afval tot een minimum wordt beperkt.
Veelgestelde vragen
Welke kaars is het minst schadelijk voor de gezondheid?
De minst vervuilende kaars is er een die gemaakt is van 100% plantaardige was (soja, koolzaad) of bijenwas, met een loodvrije katoenen lont en geurstoffen die vrij zijn van ftalaten en CMR-stoffen. Deze kaarsen geven bij het branden geen giftige petrochemische verbindingen af.
Is sojawax gevaarlijk voor katten en honden?
Nee, pure sojawax is veilig voor huisdieren. In tegenstelling tot paraffine, dat hun gevoelige luchtwegen kan irriteren, is het branden van sojawax schoon. Wees echter voorzichtig met bepaalde etherische oliën die schadelijk kunnen zijn voor dieren; kies voor allergeenvrije of speciaal samengestelde geuren.
Waarom rookt mijn kaars zwart?
Zwarte rook duidt meestal op onvolledige verbranding. Dit kan worden veroorzaakt door een te lange lont (die voor elk gebruik tot 5 mm moet worden bijgeknipt), tocht of was van slechte kwaliteit (vaak paraffine). Een goed onderhouden sojawaskaars hoort geen zwarte rook te produceren.
Hoe kun je zien of een kaars paraffine bevat?
De prijs is vaak de eerste indicator: een zeer goedkope kaars is bijna altijd van paraffine. Let ook op de textuur: paraffine is vaak doorschijnend en erg hard, terwijl sojawax romiger, ondoorzichtig en olieachtig aanvoelt. Controleer ten slotte het etiket: als er niet expliciet "plantaardige was" op staat, is het waarschijnlijk een mineraalmengsel.
Is het mogelijk om allergisch te zijn voor sojawax?
Dit is uiterst zeldzaam. Hoewel soja een voedselallergeen is, is bijenwas een bewerkte, gehydrogeneerde olie die de eiwitten die verantwoordelijk zijn voor voedselallergieën niet meer bevat. Het allergierisico komt vaker van toegevoegde geurstoffen dan van de was zelf.